“Margreet, waar zijn de paspoorten?”
Een paar seconden blijft het stil.
“Die heb jij toch?”
“Nee… ik dacht dat jij ze had.”
Later bij het bedden opmaken: “Eduard, heb je mijn kussen niet gepakt?”
Die ochtend waren we heel vroeg opgestaan om te vertrekken naar Frankrijk. Terwijl ik de laatste spullen voor een gezin van vijf in de caravan had gepropt en Eduard ondertussen de laatste vuilnis in de kliko deed, bleek dat we allebei iets aangenomen hadden. Hij ging ervan uit dat ik de paspoorten had gepakt en ik was ervan overtuigd dat hij mijn kussen zou meenemen.
Resultaat? Gelukkig kwamen we de camping op met onze rijbewijzen, maar ik sliep die eerste nacht op een opgerolde trui omdat mijn kussen nog thuis lag.
De volgende dag konden we er weer om lachen. Maar tijdens het opzetten van de voortent was het iets minder romantisch.
Herkenbaar?
Volgens mij gebeuren dit soort dingen in bijna iedere relatie. Niet omdat we niet van elkaar houden, maar omdat we gewoon zo gemakkelijk aannames doen en ons hoofd graag gaten invult. En precies daar begint de kracht van nieuwsgierigheid.
We denken vaker dan we vragen
Wat ik misschien wel het mooiste vind aan Imago-relatietherapie, is dat werken aan je relatie niet begint met iets moeilijks maar dat het gewoon begint met nieuwsgierig worden.
Niet: Hoe lossen we dit op en hoe stoppen we dat?
Maar:
“Wat gebeurde hier eigenlijk?”
“Wat maakte dat jij dacht wat je dacht?”
“Hoe werkt dat in jou?”
We vullen ongemerkt heel veel voor elkaar in.
“Hij zal wel…”
“Zij bedoelt vast…”
“Hij weet toch…”
“Dat ziet ze toch vanzelf…”
En voor we het weten gaan we ervan uit dat de ander zal reageren op wat ik denk of logisch vindt, in plaats dat we te maken hebben met een ander weldenkend mens.
Nieuwsgierigheid heeft rust nodig
Misschien herken je wel dat nieuwsgierig blijven helemaal niet vanzelfsprekend is in je relatie. En zeker niet wanneer je moe bent, haast hebt, spanning ervaart of wanneer je je niet gezien voelt.
Wanneer we ontspannen zijn, dan worden we vanzelf nieuwsgierig naar de mensen om ons heen, naar hun ideeën, hoe het met hen gaat, naar nieuwe mogelijkheden. Maar zodra stress het overneemt, verandert dat. Dan schiet ons brein veel sneller in beschermen en gaan we overtuigen, ons verdedigen of we trekken ons terug. Dat is heel menselijk en toch kan dat ook anders.
Vanuit de Polyvagaaltheorie weten we dat nieuwsgierigheid makkelijker ontstaat als ons zenuwstelsel zich veilig en ontspannen voelt. Pas als er rust is, ontstaat er ruimte om echt te luisteren. En dat is eigenlijk wel logisch. Want nieuwsgierigheid vraagt dat je even niet direct hoeft te reageren. Dat je het antwoord nog niet hoeft te weten. En ook niet dat het gaat over ik moet gelijk hebben.
Nieuwsgierig blijven als volwassene
Als ik denk aan iemand die lekker in zijn vel zit, zie ik iemand voor me die nieuwsgierig durft te zijn. Niet iemand die overal een mening over heeft. Niet iemand die altijd gelijk wil krijgen.
Nieuwsgierigheid doet iets wat oordelen nooit kunnen. Nieuwsgierigheid opent, nodigt uit, maakt ruimte. Waar nieuwsgierigheid binnenkomt, hoeft niemand zich direct te verdedigen. En precies daar ontstaat verbinding.
Iemand die oprecht zegt: “Vertel eens…”, “Hoe was dat voor jou?”, “Wil je me helpen begrijpen wat er bij jou gebeurde.” Wat een verschil maakt dat.
Nieuwsgierigheid heeft iets kinderlijks. Niet kinderachtig, maar nieuwsgierigheid is gewoon heerlijk onbevangen. Kinderen kijken met grote ogen naar de wereld. Ze vragen, ze verwonderen zich, ze willen begrijpen. Onderweg naar volwassenheid raken we dat soms een beetje kwijt. We denken sneller dat we de ander al kennen. Dat we wel weten waarom iemand iets doet. Maar juist dan missen we vaak de nieuwsgierigheid en daarmee missen we de echte ontmoeting.
Nieuwsgierigheid is misschien wel het mooiste cadeau dat je je partner kunt geven
Nieuwsgierigheid doorbreekt het patroon
De meeste ruzies gaan ongeveer zo:
Er gebeurt iets.
We trekken een conclusie.
Daar komt een oordeel achteraan.
De ander verdedigt zich.
En voordat je het weet sta je tegenover elkaar.
Nieuwsgierigheid doet iets heel anders. In plaats van: “Waarom heb je dat nou weer niet gedaan?”
kun je vragen: “Wat maakte dat het anders liep dan je van plan was?” Of in plaats van: “Je luistert nooit.”
zeg je: “Ik ben benieuwd wat jij hoorde toen ik dat vertelde.”
Of misschien deze: “Ik merk dat ik in mijn hoofd al een heel verhaal heb gemaakt, maar klopt dat eigenlijk wel?”
Nieuwsgierigheid is geen slimme gesprekstechniek, maar het gaat om je houding.
Een houding die zegt: “Jij bent voor mij belangrijk, en ik wil je echt graag begrijpen.”
Wat levert nieuwsgierigheid op?
Het mooie is dat nieuwsgierigheid niet alleen de ander verandert. Het verandert ook jezelf. Je laat het oordeel even los. Je wordt milder, rustiger, je raakt minder snel geïrriteerd.
En precies daar ontstaat ruimte om opnieuw te kijken, om opnieuw te luisteren en om opnieuw verbinding te maken. Je hoeft niet meer meteen alles op te lossen.
En wat ik het mooiste daaraan vind is dat je heel vaak ontdekt dat achter elke irritatie iets heel anders verborgen zit. Een verlangen, een teleurstelling, vermoeidheid, onzekerheid of gewoon… een misverstand over kussens en een paar paspoorten.
Een kleine uitdaging
Deze week wil ik je uitnodigen om eens te letten op hoeveel aannames je maakt. Niet om jezelf te veroordelen, maar om in de eerste plaats nieuwsgierig te worden naar jezelf. Hoe gaat dat eigenlijk, wanneer doe ik dat, onder welke omstandigheden?
Nieuwsgierig blijven, juist op de momenten dat je het liefst je gelijk wilt halen, is een van de mooiste uitdagingen binnen een relatie. Het vraagt oefening, vooral omdat het ingaat tegen onze automatische, beschermende reacties. Let deze week eens op het verschil tussen een nieuwsgierige vraag en een verkapt oordeel.
Veroordeling: “Waarom ben je nou weer zo laat?” Nieuwsgierige vraag: “Hoe kwam het dat het vandaag later werd?” Veroordeling: “Zie je nou wel dat je nooit aan mij denkt?” Nieuwsgierige vraag: “Waar was jij mee bezig toen ik dit nodig had?” Het verschil zit in de intentie: wil je gelijk krijgen, of wil je begrijpen? Die keuze, is waar verbinding begint.
Verbinding begint vaak niet met een antwoord.
Nog een paar nieuwsgierige bonusvragen voor de vakantie
- Waar heb jij de laatste tijd het meest van genoten?
- Waar droom je op dit moment van?
- Wanneer voelde jij je de afgelopen weken echt gezien door mij?
- Wat geeft jou rust?
- Waar zou je graag wat meer tijd voor willen maken?
- Waar ben je trots op?
- Hoe kan ik er deze zomer voor jou zijn?
“Verbinding begint met een oprechte vraag”
